Dergi hakemi nasıl olunur ?

Dergi Hakemi Nasıl Olunur?

Dergi hakemi olmak, akademik dünyada saygın bir pozisyondur. Ancak, bu işin gerçekten nasıl yapıldığını, kimlerin bu rolü üstlendiğini ve bu sürecin arkasındaki dinamikleri hiç düşündünüz mü? Dergi hakemliği, çoğu zaman akademik camianın en elzem parçası olarak görülse de, pek çok tartışmaya açık bir konudur. Bu yazıda, dergi hakemi olmanın zorluklarını, eksikliklerini ve bu sürecin ne kadar şeffaf olduğunu cesurca irdeleyeceğiz.

Dergi Hakemi Olmak: Gerçekten Ne Kadar Zor?

Dergi hakemi olmak, genellikle uzmanlık alanındaki dergilere başvuruda bulunan, belirli kriterlere sahip akademisyenlerin sorumluluğudur. Yani, bir konuda dergide yayımlanacak bir makale hakkında karar veren kişi, o alanda derin bilgiye sahip bir profesyoneldir. Fakat, burada sormamız gereken kritik soru şu: Hakem olmak gerçekten ne kadar karmaşık bir süreç? Gerçekten bu rolün ne kadar bir anlamı var, yoksa sadece bir unvan mı?

Akademik dergilere başvuran çoğu hakem, genellikle akademik bir dereceye, deneyime ve alanda uzun yıllara dayanan çalışmalara sahip olmalıdır. Ancak bunun ötesinde, dergi hakemi olmanın çoğu zaman bir “bağlantılar meselesi” olduğunu kabul etmeliyiz. Bazı dergilerde hakem seçimi, sadece bilinen ya da tanınan isimlere yönelirken, bazıları daha gizli ve erişilebilir bir süreç izliyor. Dergi hakemliği pozisyonunun nasıl verildiği konusunda net bir şeffaflık olmaması, bu süreci derinden sorgulamamıza neden olmalı.

Dergi Hakemi Seçimi: Evet, Hala Bağlantılar ve İlişkiler Önemli

Dergi hakemi olma süreci, çoğu zaman akademik titrinizle değil, kimlerle tanıştığınızla şekilleniyor. Gerçekten hakem olmanın, sadece akademik başarıyla değil, aynı zamanda kişisel ilişkilerle de çok fazla bağlantısı var mı? Başka bir deyişle, bazen tek yapmanız gereken, bir tanıdığınızın size bir dergide hakemlik için davet göndermesi ve “tanınan” bir isim olmanız. Tüm bunlar, hakemlik sürecinin adaletli ve eşit olup olmadığı konusunda ciddi sorular doğuruyor.

Bu durum, hakem seçiminin güvenilirliğini sorgulamaya iter. Çünkü her ne kadar çoğu dergi hakemlerini titizlikle seçse de, kişisel bağlantılar, alan dışı kişilerle yapılan işbirlikleri ve tanıdıklar üzerinden hakemlerin seçilmesi, bu süreci ciddi şekilde zayıflatır. Yani, dergi hakemliği pozisyonu gerçekten uzmanlık ve liyakat esasına dayanıyor mu, yoksa her şey “kim kimi tanıyor” meselesi mi?

Hakemlik Sürecinin Zayıf Noktaları: Şeffaflık Eksikliği ve Sorunlu Değerlendirmeler

Akademik hakemlik süreci, genellikle anonimdir. Ancak bu anonimlik, hakemlerin değerlendirmelerinde ne kadar objektif olabilecekleri konusunda bazı şüpheler yaratmaktadır. Çünkü anonimlik, bir hakemin yazara karşı kişisel bir önyargı taşımadığı garantisini vermez. Bu nedenle, birçok hakem değerlendirmesi, akademik dürüstlükten çok, kişisel yargıların etkisinde kalabilir.

Bunun ötesinde, hakemlerin hızlı ve yoğun iş yükleriyle karşı karşıya kalmaları da oldukça yaygın. Birçok akademisyen, hakemlik yaptığı dergilerin sayısını artırarak kendilerini göstermek ister, ancak bu süreç genellikle “hızlıca tamamlanması gereken” bir görev haline gelir. Hızla yapılan değerlendirmeler, yalnızca kalitesiz sonuçlar doğurmakla kalmaz, aynı zamanda hakemlerin zamanını, enerjisini ve akademik kariyerlerini yıpratır. Peki, hakemlerin gerçekten titiz bir değerlendirme yapabilmeleri için yeterli zaman ve motivasyona sahip olduklarından emin miyiz?

Dergi Hakemliği: Sosyal Adalet ve Etik Tartışmalar

Dergi hakemliği sürecinde, bir diğer önemli mesele de sosyal adalet ve eşitlik meselesidir. Çoğu dergi, başvuru süreçlerini açık bir şekilde tanımlasa da, bazen belirli toplumsal grupların, farklı disiplinlerin ya da azınlıkların, hakemlik sisteminde yeterince temsil edilmediği görülebilir. Kadınlar, LGBTQ+ bireyler veya azınlık gruplarına mensup akademisyenler, hakemlik süreçlerinde sıkça dışlanabilmektedir. Bu durum, dergilerin yalnızca akademik kalitelerine değil, aynı zamanda toplumsal adalet anlayışlarına da zarar verir.

Bir dergi, akademik başarıyı göz önünde bulundurmakla birlikte, çeşitliliği de dikkate almalı ve hakem seçiminde sosyal eşitlik ilkelerini göz önünde bulundurmalıdır. Eğer hakem seçiminde çeşitlilik ve toplumsal adalet önemsenmezse, bu yalnızca hakemlerin objektifliğini değil, tüm akademik sürecin güvenilirliğini sorgulatır.

Tartışmaya Açık Sorular

Dergi hakemliği gerçekten adil ve şeffaf bir süreç mi? Yoksa kişisel çıkarlar ve bağlantılar, uzmanlık ve liyakatin önünde mi duruyor? Akademik dünyada hakemler, yazarlara karşı ne kadar objektif olabilir? Şeffaflık eksikliği, aslında çok daha büyük bir problem mi yaratıyor?

Bu soruları düşünmek, dergi hakemliği sürecine olan bakış açımızı değiştirebilir. Kendi deneyimlerinizi ve görüşlerinizi paylaşarak bu tartışmaya katılmak ister misiniz? Gerçekten akademik dünyada hakemlik bir onur mu, yoksa sistemin zayıf noktalarından biri mi? Yorumlar kısmında görüşlerinizi duymak için sabırsızlanıyorum!