Kazakistan’ın neyi meşhur yemek? diye sorunca aklımda dönenler ve açlık krizim
İlginizi Çekebilecek İçerik: Kazakistan'da denize girilir mi ?
Okumaya Değer: Kazakistan'da 1 gram altın ne kadar ?
Bazen insanın aklına durduk yere garip sorular takılıyor. Mesela ben İzmir’de bir akşamüstü, Karşıyaka vapurunu kaçırmışım, sahilde oturuyorum. Midem hafiften “beni unutma” diye sinyal veriyor. O sırada telefonuma bakıyorum ve kendi kendime şunu soruyorum: Kazakistan’ın neyi meşhur yemek?
Yani neden Kazakistan? Neden o an? Bilmiyorum. Belki açlık beynimi coğrafya turuna çıkardı. Belki de algoritmalar gizli gizli beni Orta Asya mutfağına yönlendiriyor. Ama şu kesin: Bu soru aç insanın eline verilmiş bir Rubik küp gibi, çözmeden rahat etmiyorsun.
Ve ben çözmeye karar verdim.
Kazakistan mutfağıyla tanışma: “Abi bu yemek mi, yoksa stratejik plan mı?”
İlk araştırmalarda karşıma çıkan yemek: beshbarmak.
Adı bile “bunu yemeden önce düşünmen lazım” diyor. Kelime anlamı “beş parmak”. Çünkü geleneksel olarak elle yeniyormuş.
Ben bunu okuyunca iç sesim devreye girdi:
— “Tamam da çatal niye icat edildi o zaman?”
Sonra bir başka ses:
— “Sakin ol, belki çatal onların vibe’ına uygun değildir.”
Beshbarmak; haşlanmış et, geniş erişte benzeri hamur parçaları ve soğanlı bir sosla yapılıyor. Dürüst olayım, okurken bile doyuyorsun. Ama hayal etmesi bile ciddi bir iştah açıyor.
İzmir’de böyle bir yemek olsa, Kordon’da biri “beshbarmak var” diye bağırsa, üç dakika içinde kalabalık oluşur. Bir de yanında ayran değil de kımız gelince olay tamamen farklı bir evrene geçiyor.
Beshbarmak: sofraya değil, adeta törene oturuyorsun
Beshbarmak sadece yemek değil. Bir ritüel gibi. Masaya oturuyorsun, et geliyor, hamur geliyor, herkes ciddi.
Ben bunu düşünürken arkadaşım yanımda olsa şöyle derdi:
— “Bu yemek bizi mi doyuruyor yoksa karakterimizi mi test ediyor?”
Ve dürüst olayım, Kazakistan’ın neyi meşhur yemek? sorusunun en net cevabı büyük ihtimalle bu yemek.
Ama işin komik tarafı şu: Bizim gibi hızlı yaşayan, İzmir sıcağında “abi tost bile geç gelsin ama çok bekletmesin” diyen insanlar için biraz “yavaş hayat DLC’si” gibi.
Baursak: Kazakistan’ın “lokma + donut + anne eli” hibriti
Şimdi gelelim benim favori kafa karıştırıcı tatlıya: baursak.
Bu şey küçük hamur topları. Kızartılıyor. Dışı hafif çıtır, içi yumuşak. Ve en tehlikelisi: “bir tane daha alayım ya” dedirten türden.
Bunu ilk gördüğümde aklıma direkt İzmir lokması geldi. Ama sanki lokma Erasmus’a gitmiş, döndüğünde biraz daha “global” olmuş gibi.
İç sesim:
— “Bunu çayla mı yesek, kahveyle mi?”
Diğer iç ses:
— “Bunu direkt bitirip ikinci tepsiyi sorgusuz istemeliyiz.”
Baursak’ın en güzel tarafı şu: sade ama bağımlılık yapıcı. İnsan bazen hayatı da böyle ister ya… karmaşık olmasın ama bırakamayayım.
Sokak kafasıyla baursak yorumu
İzmir’de Kemeraltı’nda yürürken simitçi görüp dayanamayan bir insanım. Baursak da aynı etkiyi yapıyor.
Hatta hayal ediyorum:
— “Abi Kazakistan’da kahvaltı nasılsın?”
— “Baursak.”
— “Öğle?”
— “Baursak.”
— “Akşam?”
— “Belki… baursak.”
Bir noktadan sonra hayatın çözümü bu olabilir gibi geliyor.
Kazakistan’ın neyi meşhur yemek? sorusunun etli cevabı: Kazy
Şimdi biraz daha ciddi bir yere geçiyoruz: kazy.
Kazak mutfağında at etiyle yapılan geleneksel bir sucuk türü. Evet, yanlış okumadın. Bu bilgi bile insanı bir saniye durduruyor.
Ben bunu ilk okuduğumda şöyle bir tepki verdim:
— “Tamam… bu kültürel bir şok dalgası.”
Ama sonra düşündüm. Dünya mutfağı dediğin şey zaten böyle değil mi? Her ülke kendi coğrafyasına göre bir “protein çözümü” geliştirmiş.
Kazy genelde özel günlerde tüketiliyor. Dilimleniyor, et yemeklerinin yanında servis ediliyor.
Ve dürüst olayım, Kazakistan’ın neyi meşhur yemek? sorusunu araştıran biri olarak bu yemek bana “ciddi sofraların VIP üyesi” gibi geldi.
Kazy ile ilk zihinsel karşılaşma
Benim kafada sahne şöyle:
Bir masa.
Orta Asya esintisi.
Ciddi insanlar.
Ve biri diyor ki:
— “Kazy geldi.”
Ben ise kenarda:
— “Ben yanlışlıkla fast food kültürüne mi doğdum?”
Ama sonra şunu fark ediyorsun: yemek sadece lezzet değil, tarih.
Laghman: noodle’ın Orta Asya macerası
Şimdi biraz daha tanıdık bir şeye geliyoruz: laghman.
Bu yemek noodle benzeri erişteler, et ve sebzelerle yapılıyor. Çin etkisi var ama Orta Asya dokunuşuyla bambaşka bir şeye dönüşmüş.
Ben bunu okuyunca direkt şunu düşündüm:
— “Tamam, bu bana yakın.”
Çünkü İzmir’de de hızlı, karışık, bol soslu yemek kültürüne alışığız.
Ama laghman biraz daha “ben hayatı ciddiye alıyorum ama lezzetten de vazgeçmem” vibe’ında.
Laghman yediğini hayal ederken bile acıkmak
Bir tabak geliyor.
Buhar çıkıyor.
Et ve sebze karışmış.
Ben içimden:
— “Bunu yersem hayatımı toparlarım.”
Diğer iç ses:
— “Yeme, sonra ikinci tabağı da isteyeceksin ve her şey kontrolden çıkacak.”
Kazakistan’ın neyi meşhur yemek? sorusuna verilen cevaplar arasında laghman kesinlikle “uluslararası öğrenci evi mutfağı ama daha güçlü versiyon” gibi.
Kımız: yemek değil ama sofranın karakter testi
Şimdi yemek listesinde bir de içecek var: kımız.
Kısrak sütünden fermente edilen bir içecek. İlk duyduğunda insanın yüzünde otomatik bir “nasıl yani?” ifadesi oluşuyor.
Benim tepkim:
— “Bu… içilir mi yoksa deney mi yapılır?”
Ama Orta Asya’da bu içecek oldukça geleneksel ve kültürel.
Bir yudum alıp seven de var, alışması zor bulan da.
İç sesim:
— “Bunu içersen karakter gelişir.”
Diğer iç ses:
— “Bunu içmeden de karakter gayet gelişmişti aslında.”
Kımızın sosyal etkisi
Bir sofradasın.
Herkes ciddi.
Kımız geliyor.
Ve o an anlıyorsun: bu masa sıradan bir yemek masası değil.
Bu bir deneyim.
Kazakistan’ın neyi meşhur yemek? sorusunun yanında “neyi meşhur içecek?” sorusunun cevabı da biraz bu içecek.
Kazakistan mutfağıyla İzmir arasında garip bir bağ kurma çabam
Şimdi dürüst olayım. Tüm bu yemekleri okurken aklıma sürekli İzmir geldi.
Çünkü bizde de yemek sadece yemek değil. Sosyal olay.
Kordon’da otururken biri çiğdem çıkarır, biri midye söyler, biri “abi kokoreç mi alsak?” der.
Kazakistan’da ise tablo daha geniş: et, hamur, gelenek, tarih.
Benim kafada iki dünya çarpışıyor:
İzmir:
— “Hadi hızlı yiyelim denize geçelim.”
Kazakistan:
— “Önce sofrayı kur, sonra hikâyeyi anlat, sonra yemek başlar.”
Ve ikisi de aslında güzel.
Kazakistan’ın neyi meşhur yemek? sorusunun gerçek cevabı
Bir süre sonra şunu fark ediyorsun: bu soru tek bir yemekle cevaplanmıyor.
Beshbarmak var.
Baursak var.
Kazy var.
Laghman var.
Kımız var.
Ama aslında hepsinin ortak bir noktası var: paylaşım.
Yemek burada sadece karın doyurmak değil, bir araya gelmek.
Ben bunu düşünürken vapur sesini duyuyorum, İzmir akşamı serinliği yüzüme vuruyor.
Ve içimden şunu geçiriyorum:
— “Dünyanın neresinde olursan ol, sofraya oturunca hayat biraz yavaşlıyor.”
Son lokma düşüncesi
Belki de Kazakistan mutfağının asıl olayı şu: seni acele ettirmemesi.
Bizim hızlı hayatlarımıza karşı bir “dur” demesi.
Ve insan bazen sadece doymak değil, biraz durmak da istiyor.
Bu yazımızda “Kazakistan’ın neyi meşhur yemek” konusunu tüm detaylarıyla ele aldık. Modahabercisi sayfamızı takip etmeye devam edin!